بسم الله الرحمن الرحيم و به نستعين پيشگفتار كتابى كه از نظر خوانندگان محترم مىگذرد سفرنامه فرهاد ميرزا معتمد الدوله پسر عباس ميرزا است . اين سفر از روز چهارشنبه هفتم شعبان سال 1292 ه . ق . شروع و روز پنجشنبه دوم ربيع الثانى سال بعد ( به‌مدت 233 روز ) به پايان مىرسد . دربارهء زندگانى و شرح‌حال فرهاد ميرزا ، غير از مقدمه كتاب كه مطالبى چند در خصوص شخصيت علمى ، ادبى و سياسى مؤلف و آثارش آورده‌ايم در قسمت « اختتام » كه به قلم ميرزا ابو طالب نواب ، يكى از افاضل وقت شيراز صورت گرفته ، مطالبى مهم در روشن شدن شخصيت فرهاد ميرزا مذكور است . « 1 » لذا در اين‌جا فقط به ذكر مختصرى در باب متن كتاب و چگونگى تصحيح و چاپ آن اكتفا مىشود . در تصحيح اثر از متن اصلى هيچ‌چيزى كاسته نشده ولى همه‌جا جهت تسهيل خواندن و درك مفاهيم ، علائم نقطه‌گذارى و سرعنوان‌هاى موضوعى لازم اضافه شده . در بسيارى از موارد ، كاتب كلمات و اسامى خاص را سهوا غلط نوشته كه اين كلمات در متن تغيير داده شده و صورت اصل و صحيح آن‌ها در متن آمده و در پاورقى عين كلمات متن ذكر گرديده . اين كار ، مخصوصا در صد صفحهء اول كتاب عملى شده ، پس از آن به‌علت جلوگيرى از تكرار مكررات و واضح بودن واژه‌ها فقط كلمات در متن تغيير يافته و آوردن صورت مغلوط آن‌ها در پاورقى بىثمر و بىمورد تشخيص داده شده است . در مورد كلماتى كه از نظر املائى غلط نبودند ولى از لحاظ تلفظ امروزى زياد متداول نيستند آن كلمات عينا در متن آورده شده و تلفظ امروزى

--> ( 1 ) جا داشت كه « اختتام » به‌صورت مقدمه در اول كتاب آورده مىشد ، ولى هم به‌دليل تراكم مطالب در خود « اختتام » - نويسنده علاوه بر بحث در مورد شخصيت مؤلف كتاب ، مطالب جالب و مهمى در مورد قلاع معتبر فارس آورده - و هم جهت رعايت ترتيب و نظم نگارش كتاب ، اختتام به‌صورت بخشى جداگانه آورده شد .